Autorstwo jaskiniowych dokumentacji Anny Antkiewicz

Autorstwo jaskiniowych dokumentacji Anny Antkiewicz

Ostatnia aktualizacja 28.01.2026 r.

Publikacje dokumentacji jaskiniowych Anny Antkiewicz wydane drukiem przez Polskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk o Ziemi

• Antkiewicz-Hancbach Anna. Jaskinia Szkieletowa [kartografia – plan i przekrój]. W: Jaskinie Beskidu Sądeckiego, Pogórza Rożnowskiego, […]. Red. Pulina Marian. Seria „Jaskinie Polskich Karpat Fliszowych”. T 2. Warszawa: PTPNoZ. 1997, wkładka tamże kartografia 1987. [Część opisowa tej dokumentacji jest jednak pod autorstwem Tomasza Mleczka i jest prawie wierną kopią wykorzystanego pełnego opracowania dokumentacyjnego autorstwa Antkiewicz-Hancbach Anny, opublikowanego 10 lat wcześniej w biuletynie KKS, Meander 1987, 12, s. 71-75].
• Antkiewicz Anna. Ptasia Studnia – Jaskinia Lodowa Litworowa – Jaskinia nad Dachem. W: Jaskinie wschodniego zbocza Doliny Miętusiej. Red. Grodzicki Jerzy. Seria „Jaskinie Tatrzańskiego Parku Narodowego”. T 7. Warszawa: PTPNoZ. 1999. s. 46-88, wkładka tamże kartografia 1997.
• Antkiewicz Anna. Jaskinia Nad Lodową Litworową. W: Jaskinie wschodniego zbocza Doliny Miętusiej. Red. Grodzicki Jerzy. Seria „Jaskinie Tatrzańskiego Parku Narodowego”. T 7. Warszawa: PTPNoZ. 1999. s. 88-89, tamże kartografia Izabela Luty 1998.
• Antkiewicz Anna. Jaskinia Turoniowa. W: Jaskinie wschodniego zbocza Doliny Miętusiej. Red. Grodzicki Jerzy. Seria „Jaskinie Tatrzańskiego Parku Narodowego”. T 7. Warszawa: PTPNoZ. 1999. s. 92-93, tamże kartografia 1998.
• Antkiewicz Anna. Ptasia Studnia. W: Uzupełnienia. Red. Grodzicki Jerzy. Seria „Jaskinie Tatrzańskiego Parku Narodowego”. T 11. Warszawa: PTPNoZ. 2004. s. 160-163, wkładka tamże kartografia 2003. [wydanie pośmiertne]
• Antkiewicz Anna. Jaskinia Lejbusiowa. W: Uzupełnienia. Red. Grodzicki Jerzy. Seria „Jaskinie Tatrzańskiego Parku Narodowego”. T 11. Warszawa: PTPNoZ, 2004. s. 140-142, wkładka tamże kartografia 2003. [wydanie pośmiertne]
• Antkiewicz Anna. Jaskinia Mała w Mułowej. W: Uzupełnienia. Red. Grodzicki Jerzy. Seria „Jaskinie Tatrzańskiego Parku Narodowego”. T 11. Warszawa: PTPNoZ, 2004. s. 142-159, wkładka tamże kartografia 2003-4. [Wg posiadanych dowodów dotyczy to części opisowej i kartografii do Syfonu Krasnala -372 m oraz części opisowej do Syfonu Sądeczoków -444 m i kartografii do i Sali 481. W opisie autorstwa podano: Opracowała Anna Antkiewicz, poniżej dopisano: Uzupełnił Marek Lorczyk, bez zakresu uzupełnień i brak zgody autora i spadkobiercy]. [wydanie pośmiertne]

Umowy PTPNoZ z autorami dokumentacji jaskiń

Nabycie praw autorskich przez Polskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk o Ziemi Zarząd Główny w Warszawie w okresie lat 90. ub. wieku do roku 2008 roku regulowały umowy o dzieło z autorami opracowań z zapisami przeniesienia praw autorskich, które były właściwe tylko do 1994 r. (do chwili wejścia w obieg prawny nowej ustawy z 1994 r.). Z ramienia PTPNoZ umowy były sporządzane i parafowane najczęściej przez Jerzego Mikuszewskiego, nawet w 2013 r.

Umowy te posiadały takie zapisy np.

Opracowanie tekstów inwentarzowych opisów jaskini […], wraz z ich planami i przekrojami oraz sprzedaży autorskich praw majątkowych do pierwszego wydania tych materiałów drukiem. W terminie […]”. W dalszej części umowy ważniejsze postanowienia „Za wykonanie dzieła Zleceniodawca zapłaci honorarium w wysokości: zł […] zł/1 ark. drukarski, słownie zł: rozliczenie nastąpi wg końcowej objętości dzieła. […]. Inne postanowienia: wykreślono.

W świetle postanowień ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 1994 r. Nr 24, poz. 83, z późn. zm.), oraz orzecznictwa, umowy stosowane przez PTPNoZ z zapisami bez określenia pól eksploatacji i praw zależnych oraz wyodrębnienia zapłaty za przeniesienie praw autorskich, były nieważne i nie powodowały też skutecznego przeniesienia żadnych praw autorskich, tym bardziej pełnych. Zatem faktycznie wszystkie prawa pozostawały przy twórcy. Według orzecznictwa taka umowa może być uznana za umowę licencji niewyłącznej, nie wymaga formy pisemnej, której termin kończy się po 5 latach.

Nowe zasady sporządzania umów z autorami obowiązywały w Polsce od 1994 r. i nadal obowiązują w 2008 r., weszły w życie dodatkowe regulacje m.in. dotyczące pól eksploatacji jak internet.

Z początkiem 2005 roku (rok po śmierci Anny Antkiewicz) PTPNoZ przesłał pocztą jej córce Annie Hancbach (jedynemu spadkobiercy) dwa egzemplarze Uzupełnień T 11 Jaskinie TPN. Rozumieliśmy, że to egzemplarze autorskie, ale przecież córka nie przekazywała praw autorskich, bo nikt o to ją nie prosił, a dokumentacje jej matki Anny Antkiewicz zostały wydane pośmiertnie, więc ona też nie mogła komukolwiek przekazać praw autorskich. Wtedy w tej spawie oraz bezprawnym dopisaniu współautora Marka Lorczyka do dokumentacji jaskini Małej w Mułowej interweniowałem u Kol. Rafała Kardasia związanego z PTPNoZ (jego znałem lepiej niż Jerzego Grodzickiego). Otrzymałem odpowiedź, że jest za późno i nic nie da się zrobić, bo dokumentacja jest już wydrukowana i duża część rozprowadzona. Jednak nawet jeszcze dziś jest w sprzedaży poprzez stronę PTPNoZ-ZG. http://www.ptpnoz-zg.pl/index.php/2004/11/03/jaskinie-tatrzanskiego-parku-narodowego-tom-11/.

Za całość prac terenowych od roku 1974 a później działań wydawniczych i organizacyjno-prawnych odpowiadał Jerzy Grodzicki, był też, Redaktorem naukowym. To on odpowiada za bezprawną publikację dokumentacji jaskini Małej w Mułowej drukiem w tajemnicy przed spadkobiercą, stawiając córkę Anny Antkiewicz przed faktem dokonanym. Dokumentację pozyskał (skopiował) Mark Lorczyk z prywatnego komputera Anny Antkiewicz, wynosząc go z jej domu w dniu 29.01.2004 r. wcześnie rano, gdy został telefonicznie powiadomiony o prawdopodobnym poważnym wypadku. Do tego, że Marek Lorczyk był w domu Anny Antkiewicz, w dniu 29.01.2004 r. rano, przyznał się sam w rozdziale „Marek Lorczyk o Annie Antkiewicz”, książki Agaty Komosy-Styczeń, pod tytułem Taterniczki, s. 145. To, że miał dostęp i klucze do domu Anny Antkiewicz, gdzie również mieściła się jej firma a Marek Lorczyk był jej pracownikiem to inna sprawa. Dlaczego nie uczestniczył w eksploracji jaskini Małej w Mułowej po 25.09.2003 r. i zrezygnował z członkostwa (pismo z 21.08.2003 r. przekazane Prezesowej) i zerwał kontakty z Sądeckim Klubem Taternictwa Jaskiniowego i nie był na klubowym obozie pod koniec stycznia 2004 r. to też ina sprawa i nie ma tu na nią miejsca?

Już po wydaniu drukiem przez PTPNoZ trzech pierwszych tomów nowego inwentarza Jaskiń Polski o recenzję pokusił się Michał Gradziński. W artykule pod tytułem J. Grodzicki (red.) – Jaskinie Tatrzańskiego Parku Narodowego t. 1-3 […] opublikowanym w Przeglądzie Geologicznym, vol. 43, nr 8, 1995, s. 700-702, autor przeprowadził bardzo rzeczową i celną krytyczną analizę pod kątem zwartości merytorycznej z wnioskami. Na koniec podsumował całość działań, cytuję:

Podsumowując należy podkreślić, że inwentarz jest niekompletnym i niedopracowanym redakcyjnie zbiorem dokumentacji o bardzo różnej jakości. Żadne powody nie mogą usprawiedliwiać opublikowania inwentarza w takiej właśnie formie. Pozostaje tylko wyrazić żal, że pochopna publikacja zniweczyła kilkuletni trud wielu ludzi pracujących, nieraz w ciężkich warunkach, w ramach wyjazdów organizowanych przez OW PTPNoZ nad zebraniem części, wykorzystanej w inwentarzu, poprawnie wykonanej dokumentacji terenowej.

Ta krytyka chyba jednak zupełnie nie „dotarła”, do naczelnego i naukowego Redaktora Jerzego Grodzickiego. W kolejnych tomach zostały powtórzone te same błędy z dużym progresem, a pod koniec serii tatrzańskiej inwentarza doszedł nowy aspekt naruszeń, prawno-autorskich, który w następnych latach będzie decydujący.

Bezprawne przekształcenie wydanego drukiem Inwentarza Jaskiń Polski w formę internetową

W następnych latach, ale już przed  2008 rokiem PTPNoZ rozpoczął tworzyć bazę danych na podstawie zdigitalizowanych opracowań autorskich, zawartych w kolejnych już wydrukowanych tomach Jaskiń Polski w tym Jaskiń TPN oraz nowych uzupełnień. Ten pracochłonny proces musiał trwać przez dłuższy okres. Już wtedy PTPNoZ naruszył prawa autorskie, bo było to kolejne pole eksploatacji związane z tworzeniem baz danych, nieuregulowane w starych prawnie wadliwych umowach zawartych z wieloma autorami na „sprzedaż praw autorskich majątkowych do pierwszego wydania tych materiałów drukiem”. Wszystko odbywało się w tajemnicy przed środowiskiem jaskiniowym, wiedzę miały tylko osoby bezpośrednio zaangażowanymi w prace kameralne, a wywodzące się ze Speleoklubu Warszawskiego.

W 2008 roku po podpisaniu przez Polskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk o Ziemi umowy z ówczesnym Ministerstwem Środowiska doszło do przekazania całej utworzonej bazy danych wraz z prawami autorskimi. W kolejnym etapie Ministerstwo Środowiska udzieliło licencji Państwowemu Instytutowi Geologicznemu – Państwowemu Instytutowi Badawczemu na korzystanie z bazy danych i zamieszczenie dokumentacji na stronach internetowych Centralnej Bazy Danych Geologicznych, podsystemu Jaskinie Polski.

W całym tym procesie przekazywania dokumentacji i praw autorskich doszło do kolejnych naruszeń prawa autorskiego na skalę masową, bo żadna instytucja nie zweryfikowała czy PTPNoZ ma zdolności prawne do takich czynności, jakie ma dokumenty i jaki jest ich zakres. A nie miał, bo umowy z wieloma autorami były sporządzone na jednorazowy wydruk i w świetle obowiązującego prawa i z powodu wad formalnych nie nabyły mocy prawnej. Dlatego też wszystkie bezprawnie podpisane umowy i działania tych trzech podmiotów nie powodowały przekazania żadnych praw autorskich i nie wywołały żadnych skutków prawnych.

Po 2008 r. całą dokumentacją dysponował PIG-BIB a w rzeczywistości PTPNoZ z Redaktorem naczelnym i naukowym Jerzym Grodzickim, jako podwykonawca dalej nią zarządzał i wykonywał prawa autorskie w tym zależne, których nie posiadał.

Nagłe pojawienie się serwisu Jaskinie Polski na stronach CBDG, oferującego dokumentacje wraz z kartografią ponad 2800 jaskiń było dla środowiska miłym zaskoczeniem, pomimo widocznych gołym okiem błędów i naruszeń prawa autorskiego. Chyba tylko bardziej świadomi autorzy znający choć trochę przepisy prawa autorskiego, mieli inny pogląd i nie reagowali na naruszenia w imię szczytnego celu i z chęci promowania w ten sposób własnych lokalnych środowisk. Co ciekawe pomimo bezpośredniego przeniesienia wielu dokumentacji wydanych drukiem do formy internetowej (zwielokrotnienia) brak bezpośredniej jednoznacznej informacji o tym fakcie i źródłach, tak jakby wydania drukowanego nie było, a prawo autorskie nie istniało i niczego nie regulowało. Tylko w literaturze niektórych dokumentacji pojawiają się mocno zaszyfrowane odniesienia do tomu np. „Jaskinie TPN 1999” wydania drukowanego. Dopiero trochę bardziej rozwinięty zapis można znaleźć w specjalnie wydzielonym dziale Literatura, ale zawsze z podaniem tylko nazwiska redaktora Jerzego Grodzickiego, tak jakby był autorem wszystkich dokumentacji (przy jaskiniach Tatr), czyli jest to ewidentny brak uznania autorstwa konkretnego twórcy dokumentacji źródłowej, dzieła wydanego drukiem.

Tak się Redaktor utwierdził w słuszności swoich działań, że kolejnym etapem nadużyć i naruszeń prawa autorskiego od 2009 roku było tak zwane powoływanie opiekunów (autorów wersji internetowej) poszczególnych dokumentacji zastępujących np. wielu współautorów dla obszernej dokumentacji albo zastępującego rzeczywistego jedynego zmarłego autora Anny Antkiewicz. To działania w stylu „cel uświęca środki”, a co środowisko na to, nic nie zrobiło, kto by śmiał się sprzeciwić Redaktorowi.

Naruszenia praw autorskich wielu dokumentacji Anny Antkiewicz

W roku 2009 bezprawnie zastąpiono oryginalną kartografię (plany i przekroje) autorstwa Anny Antkiewicz wersjami przetworzonymi (prawie wiernymi kopiami) bez zgody spadkobiercy, bez podania źródła i ze zmianą autora na Marka Lorczyka. Całkowicie też zmieniono autorstwo Anny Antkiewicz, większości zdigitalizowanych (pierwotnie opublikowanych drukiem) dokumentacji opisowych (tekstowych) na Marka Lorczyka. W pozostałych dokumentacjach dopisano Marka Lorczyka jako współautora głównego. Redaktor naczelny Jerzy Grodzicki redagował też źródłową dokumentację wydaną drukiem (wiedział, kto jest autorem) pomimo tego nic nie zweryfikował, zamiast tego uwzględnił on zmianę autorstwa w bazie i doprowadził do ponownej bezprawnej publikacji dokumentacji w wersji internetowej bez podania autorskich źródeł drukowanych z Jaskinie Tatrzańskiego Parku Narodowego: T VII, 1999 i T XI, 2004. Nie sądzę, że bez zgody i wiedzy podpisanego, pod dokumentacjami opisowymi i kartografią. Nie sądzę, że bez zgody i wiedzy osoby podpisanej, pod dokumentacjami opisowymi i kartografią. Raczej chyba w nagrodę za częściową wektoryzację kartografii Systemu Ptasiej Studni i ponowną wektoryzację, pozostałej kartografii też autorstwa Anny Antkiewicz.

Sprawa naruszeń prawa autorskiego po zmarłej Annie Antkiewicz i spadkobiercy dotyczy opracowań wraz z kartografią dla jaskiń:

• Ptasia Studnia
• Nad Dachem
• Lodowa Litworowa
• Nad Lodową Litworową (bez kartografii)
• Turoniowa
• Lejbusiowa
• Mała w Mułowej
• Szkieletowa

Taki pogląd lub podobny na sprawę naruszania praw autorskich przez Towarzystwo podziela wiele osób ze środowiska jaskiniowego. To dzięki wieloletniej pracy wielu osób zajmujących się dokumentacją jaskiń za tak zwane „Bóg zapłać”, mógł powstać Inwentarz Jaskiń Polski w formie drukowanej. Nic nie stałoby na przeszkodzie, aby Inwentarz mógł funkcjonować również w formie internetowej, ale w poszanowaniu autorów i ich praw autorskich, z którymi jednak Polskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk o Ziemi nigdy się nie liczyło i nadal nie liczy.

Tu cytat z hasła „Kataster jaskiniowy” ze strony Speleoencyclopedii Piotra Kulbickiego (wyszukiwanie po zaznaczeniu litery „K”).

Trzeci polski k. j. został stworzony przez Państwowy Instytut Geologiczny-Polski Instytut Badawczy w Warszawie już metodami elektronicznymi (http://geoportal.pgi.gov.pl/jaskinie_polski). W Bazie Danych na portalu PIG powstała zakładka Jaskinie Polski. Tą bazą administrował również Jerzy Grodzicki, stąd można domyślać się, że na wstępie zostało zdygitalizowane całe archiwum Zespołu Inwentaryzacyjnego PTPNoZ, a później wprowadzane uzupełnienia i poprawki. Tym razem zrezygnowano z własnych działań terenowych i przyjęto metodę autorską. Autorem inwentarza jaskini Miętusiej i Systemu Wielkiej Śnieżnej został Rafał Kardaś (2013, 2014), Systemu Ptasia Studnia-Nad Dachem został Marek Lorczyk (2013), w tajemniczych okolicznościach zastępujący Annę Antkiewicz-Hancbach z wydania papierowego, Śnieżnej Studni natomiast Dariusz Fuja, Grzegorz Albrzykowski, Filip Filar (2014), zaś Bańdziocha Kominiarskiego zespół Wojciech W. Wiśniewski, Piotr Stelmach, Stanisław Kotarba (2010) […].

Również to dzieło wzbudza emocje. Część środowiska zarzuca redakcji w wielu przypadkach poważne naruszenie praw autorskich (J. Szczygieł, M. Gradziński). Inne zastrzeżenia wskazują na całkowity brak pracy redakcyjnej i dopuszczanie opracowań niezgodnych z metodologicznymi założeniami i sztuką dokumentacyjną (P. Kulbicki). Wreszcie poważne wątpliwości budzi fakt pracy autorów opracowań bez wynagrodzenia, mimo obowiązującego już systemu grantowego (A. Górny, A. Kasza) i przyznanych środków na realizację projektu. System ten stawia płatności na pierwszym miejscu, gdyż Konstytucja zabrania pracy nieodpłatnej, rozumianej przez ustawodawcę jako praca niewolnicza.

Ujawnienie licznych naruszeń dokumentacji jaskiniowych Anny Antkiewicz

Z początkiem 2022 roku podczas tworzenia (ponad 110) haseł do Biogramu Anny Antkiewicz w Speleoencyclopedji na prośbę Piotra Kulbickiego. Szukając i sprawdzając dostępną literaturę i inne źródła natknąłem się na plagiaty dokumentacji jaskiniowych Anny Antkiewicz ze zmienionym autorstwem na Marka Lorczyka na stronach Centralnej Bazy Danych Geologicznych w aplikacji Jaskinie Polski oraz w Wikipedii w kilku hasłach i bardzo dużej ilości kartografii (22 strony).

W kwietniu 2022 r. złożyłem skargę w t.z. interesie publicznym do dyrektora PIG-PIB z wnioskiem o polubowne przywrócenie autorstwa na stronach CBDG dla dokumentacji Anny Antkiewicz, wcześniej opublikowanych drukiem. Przedstawiłem dowody, prosiłem o informację, na jakiej podstawie PIG-PIB i pośrednio CBDG nabył prawa od kogo i na jakich zasadach do publikacji opracowań tekstowych oraz kartograficznych (plany i przekroje), Anny Antkiewicz wydanych drukiem. Wskazałem właściwe tomy i dokumentacje w Inwentarzu Jaskiń Polski. Chciałem ustalić, dlaczego w ogóle doszło do publikacji i naruszeń, skoro nawet Instytut ani Towarzystwo nie kontaktowały się ze spadkobiercą Anną Hancbach. Prosiłem również o informację, kto jest odpowiedzialny za przypisanie autorstwa Markowi Lorczykowi, innej osobie niż autor.

PIG-PIB, zamiast przywrócić autorstwo Annie Antkiewicz w regulaminowym czasie 1 miesiąca i przeprosić spadkobiercę, zignorował dostępną mi prawem formę skargi w interesie publicznym, nie wziął pod uwagę dostarczonych twardych dowodów i na ironięi zażądał dokumentów ode mnie i mojej córki (mojego pełnomocnictwa i sądowego postanowienia o nabyciu spadku). Niby wyjaśnianie sprawy, lawirowanie Instytutu i przewlekane trwało aż do końca lipca (pomimo ponagleń), ostatecznie praktycznie nic nie wyjaśniło i skończyło się przekierowaniem sprawy do wyjaśnienia przez Polskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk o Ziemi, oraz zawieszeniem wyświetlania spornych dokumentacji na 7 stronach CBDG Jaskinie Polski. W miejscu usuniętych dokumentacji opublikowano komunikat nie do końca prawdziwy a wręcz ukrywający winnych i prawdziwą przyczynę w szczególności naruszenia osobistych praw autorskich po śp. Annie Antkiewicz.

Od dnia 30 lipca 2021 roku do odwołania, z przyczyn niezależnych od Instytutu i TPN, dane opisowe i opracowania graficzne (tu zmiennie podana nazwa jaskini) będą niedostępne. Przepraszamy za zaistniałą sytuację wszystkich użytkowników serwisu Jaskinie Polski.

Tu przykład dla Jaskini Ptasia studnia

Polskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk o Ziemi zwlekało, aż do połowy października, kiedy otrzymaliśmy pismo dziwnej treści niczego niewyjaśniające z próbą przekonania nas, że nikt lepiej od PTPNoZ nie dba o prawa autorów oraz z prośbą cytuję: Aby umożliwić działania mające na celu przywrócenie w Bazie danych zakwestionowane przez Pana materiałów zwracamy się z prośbą o przekazanie nam oświadczenia na piśmie, w którym córka p. Anny Antkiewicz jako spadkobierczyni lub Pan jako pełnomocnik potwierdzą prawa PTPNoZ do wykorzystania materiałów na wszystkich polach eksploatacji wraz z potwierdzeniem tytułu prawnego nabycia spadku.

W domu nie znaleźliśmy żadnych umów podpisanych z PTPNoZ przez Annę Antkiewicz, nawet zniknęły jej wykazy przejść pisane z dużą starannością przez 25 lat i inne dokumenty, nie sądzimy, by tak ważną prywatną dokumentację zniszczyła czy wyrzuciła. W związku, z czym zmuszeni byliśmy wezwać Polskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk o Ziemi do okazania umów (podpisanych po 1994 r.), te jednak stwierdziło, że umowy z Anną Antkiewicz się nie zachowały. Towarzystwo winno też przechowywać inne dokumenty, na które się powoływało, jak finansowe PIT oraz protokoły przyjęcia dokumentacji (w zgodzie z „Instrukcją wykonywania dokumentacji jaskiń”, Warszawa 1994, rodz. III p. 1). Żadnych dokumentów Towarzystwo nie okazało. Nie ujawniło też innych informacji obiecanych na piśmie w tym na temat kompletacji dokumentacji jaskini Małej w Mułowej. Dokumentacja ta została wydana drukiem, dopiero po roku od śmierci autora i nawet bez wiedzy spadkobiercy w Tomie XI Uzupełnienia wraz z dokumentacją jaskini Lejbusiowej i uzupełnieniami dla jaskini Ptasiej Studni też autorstwa Anny Antkiewicz.

Towarzystwo nie dostarczyło spadkobiercy autora „Informacji o dochodach i pobranym podatku dochodowym” (deklaracje PIT 11 za rok 2003 i 2004) za wykonane przez Annę Antkiewicz dzieła autorskie, dokumentacje jaskiniowe do Tomu XI Uzupełnienia 2004.

Z tego powodu uprawniony jest wniosek, że Anna Antkiewicz nie zdążyła podpisać umów z Towarzystwem i tym samym nie mogła komukolwiek przekazać żadnego z praw autorskich. Autorka nie dostarczyła dokumentacji i nie otrzymała wynagrodzenia (nie wiadomo kto je pobrał) za opublikowane drukiem jej autorskie dokumentacje dla jaskini Małej w Mułowej, Lejbusiowej oraz Ptasiej Studni do Tomu XI Uzupełnienia).

W tej sytuacji odpowiedzialność jest całkowicie rozmyta, nie wiadomo kto jest uprawniony do podpisywania umów o przeniesienie praw autorskich, ich rozszerzania czy aktualizowania starych nieważnych już umów, czy też weryfikowania zmian i uzupełnień.

Uprawniony jest wniosek, że to Ministerstwo Klimatu i Środowiska jest właściwym podmiotem do zaktualizowania starych nieważnych umów autorskich (podpisywanych przez Towarzystwo do 2008 r.), bo przyjęło te prawa wraz z bazą danych. Tu rodzi się pytanie, na jakiej podstawie Towarzystwo i Redaktor naczelny Jerzy Grodzicki wykonywał prawa zależne w zakresie zlecania, przyjmowania i weryfikacji autorstwa np. przetworzonej kartografii, dzieł zależnych?!

Należy tu jeszcze zwrócić uwagę na fakt, że problem naruszania praw autorskich przez Towarzystwo, a później przez Instytut dotyczy, jak sądzę większości autorów, których opracowania dokumentacyjne pierw były publikowane przed rokiem 2008 drukiem, a teraz bez odpowiednich nowych umów z autorami są bezprawnie publikowane na nowym polu eksploatacji, jakim jest internet i przy tym są wykonywane prawa zależne. Nie wiadomo też, bo nie ujawniono, ile łącznie umów z autorami nie zostało fizycznie zachowanych, oprócz tych rzekomo zawartych z śp. Anną Antkiewicz, na które powołuje się Towarzystwo.

Na przykład dokumentacja Systemu Wysokiej (wraz z j. Za Siedmiu Progami i Pośrednią) została przekazana przez autora, Redaktorowi naczelnemu do t.z. „łapy”, bez jakiejkolwiek umowy, bez przekazania praw autorskich, bez wymaganego protokołu przekazania dokumentacji i bez nawet zwrotu należności za zużyte materiały piśmienne. Wszystkie osoby, które eksplorowały i dokumentowały odkrycia w Systemie Wysokiej od początku lat 80. tych ubiegłego wieku, prowadziły długoletnią działalność za własne pieniądze. PTPNoZ nawet nie partycypował w kosztach przejazdu, nie wspominając o reszcie wydatków i sprzęcie Katowickiego Klubu Speleologicznego i Akademickiego Klubu Speleologii i Alpinizmu przy wówczas RU ŚAM Katowice-Zabrze.

Problem naruszania praw autorskich po zmarłej Annie Antkiewicz jest szczególny, bo nie dość, że doszło do wszystkich możliwych naruszeń (m.in. wykonywanie praw autorskich bez ważnej umowy, przekazywanie praw autorskich podmiotom trzecim, wykonywanie praw zależnych, publikacja i wykorzystanie na nowych polach eksploatacji, to dodatkowo doszło do równoczesnego wyzucia twórcy z autorstwa jego wielu opracowań i kartografii i tym samym pozbawienia zmarłego autora niezbywalnego prawa, oznaczania jego dzieł jego nazwiskiem. Przez to dzieła bezspornie autorstwa Anny Antkiewicz, które były publikowane na stronach CBDG Jaskinie Polski były zwykłymi plagiatami.

Cytowane i wykorzystane na stronach Wikipedii plagiaty dokumentacji opisowej i kartografii ze stron CBDG Jaskinie Polski

PIG-PIB udostępnił bezprawnie na swoich stronach w podsystemie Jaskinie Polski opracowania dokumentacyjne jaskiń w tym pliki graficzne kartografii niby jako dzieła zależne ze zmienionym autorstwem (nieposiadające indywidualnego twórczego charakteru i bez podania źródła) na licencji Creative Commons z warunkami:

Wszystkie materiały opublikowane w naszym serwisie można wykorzystywać do tworzenia własnych opracowań oraz do dalszego rozpowszechniania za pomocą mediów klasycznych i elektronicznych. Wymagamy jednak, aby każdorazowo, wyraźnie podawać źródło informacji Państwowy Instytut Geologiczny–Państwowy Instytut Badawczy – oraz nazwisko autora tekstu, zdjęcia lub rysunku.

Korzystanie z serwisu na stronie: Geoportal.pgi.gov.pl [strona zlikwidowana obecnie to strona logowania użytkowników]

Tu dostęp do ostatniej kopii archiwalnej z dnia 22 marca 2003 r. zapisana na stronie Web.archive.org

Aktualne informacje na ten temat, mocno zmodyfikowane znajdują się na nowych stronach CBDG w tym:

• Zasady dostępu do danych: Więcej… lub Zasady korzystania z CBDG: Więcej…
• Zasady ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego: Więcej…

Skutkiem bezprawnego udostępnienia przez PIG-PIB przetworzonej dokumentacji kartograficznej autorstwa Anny Antkiewicz w formie plików graficznych (jako dzieł zależnych) była ich wtórna publikacja na 22 stronach Wikipedii.

Opis licencji Creative Commons w Wikimedia:

Właściciel praw autorskich do tego pliku, Państwowy Instytut Geologiczny–Państwowy Instytut Badawczy, zezwala każdemu na wykorzystanie go w dowolnym celu, pod warunkiem prawidłowego wskazania właściciela praw autorskich. Redystrybucja, prace pochodne, wykorzystanie komercyjne i wszelkie inne zastosowania są dozwolone.

Przypisanie: Państwowy Instytut Geologiczny–Państwowy Instytut Badawczy, Marek Lorczyk.

Na złożony wniosek autor haseł Wikipedii usunął cała publikowaną kartografię i zaprzestał cytowania treści ze stron CBDG Jaskinie Polski: Więcej na stronie Wikipedii… | Oraz Więcej…

Na złożony wniosek administrator Commons Wikimedia usunął całą publikowaną kartografię: Więcej na stronie Commons Wikipedia… (należy wyszukać tematu „Prośba o pomoc w usunięciu zgłoszonych plików„).

Instytut i Towarzystwo nie podjęło żadnych działań w celu usunięcia skutków naruszeń na stronach Wikipedii

Naruszający prawa autorskie Anny Antkiewicz i spadkobiercy zostali wezwani, do podjęcia działań w celu usunięcia spornych plików z serwisu Wikipedia jednak nic w tej sprawie nie zrobiono, pomimo że w zgodzie z Ustawą o prawie autorskim, naruszający jest zobowiązany do usunięcia naruszeń i skutków naruszeń i przeproszenia, którego tez brak. W związku z powyższym należy stwierdzić, że Instytut i podwykonawca Towarzystwo nie podejmując żadnych czynności w ten sposób, nadal naruszali prawa autorskie po zmarłej Annie Antkiewicz i spadkobiercy. Obecnie naruszenia na stronach Wikipedii już nie występują, za sprawą naszych działań kartografia została usunięta.

Wyjaśnianie sprawy trwało ponad 2 lata (05.2021-10.2023 r.). Nie powiodła się próba ugodowego załatwienia sprawy naruszeń przez przywrócenie autorstwa do dokumentacji Anny Antkiewicz na stronach CBDG podsystem Jaskinie Polski. Pierw Instytut a później Towarzystwo zasłaniając się niewiedzą, cały czas wzywali spadkobiercę do pisemnego potwierdzenia nabycia pełnych praw autorskich przez Towarzystwo. Na jakiej podstawie to miało nastąpić?!

Pomimo to spadkobierca wielokrotnie przedkładał Instytutowi i Towarzystwu wolę podpisania nowej umowy upoważniającej Instytut do ograniczonego wykonywania praw autorskich po śp. Annie Antkiewicz (zabezpieczającej przed ponownymi naruszaniami).

W piśmie z dnia 1.04.2022 r. PIG-PIB otrzymał propozycję, cytuję:

Po spełnieniu […] oczekiwań w tym poniesienia odpowiedzialności przez Towarzystwo wraz z Panem Markiem Lorczykiem, spadkobierczyni Anna Hancbach ma wolę podpisać umowę upoważniającą Instytut do wykonywania praw autorskich po śp. Annie Antkiewicz na stronach PIG podsystem Jaskinie Polski z zachowaniem pełnej integralności z dziełami opublikowanymi drukiem oznaczonych jej nazwiskiem z wyraźnym wydzieleniem uzupełnień (z jasnym opisem), dotyczących innych autorów w tym i Pana Marka Lorczyka, uzupełnieniem literatury o drukowane pozycje źródłowe opracowań i kartografii z podaniem nazwiska autora, a nie Redaktora (Jaskinie TPN T.VII, T.XI oraz Jaskinie Polskich Karpat Fliszowych T 2).

Propozycja ta, następne oraz ostatnia z lipca 2023 r. nie zostały przyjęte, to skłoniło spadkobiercę, do opublikowania dokumentacji na tej stronie, poświęconej śp. Annie Antkiewicz co nastąpiło w maju 2022 r. Celem tego rozwiązania było jak najszybsze ponowne udostępnienie potrzebnych środowisku dokumentacji i poprzez ponowną publikację przywrócenie rzeczywistemu autorowi niezbywalnych praw autorskich osobistych poprzez oznaczanie jego utworów jego nazwiskiem.

Fiasko przywrócenia autorstwa powodem powstania strony poświęconej śp. Anny Antkiewicz i zmowa władz PZA, KTJ i środowiska

O przyczynach i fakcie udostępnienia dokumentacji jaskiniowych na nowej stronie został pisemnie powiadomiony Instytut, Towarzystwo oraz e-mailem Zarządu Komisji Taternictwa Jaskiniowego Polskiego Związku Alpinizmu, Redaktor kwartalnika Jaskinie oraz Dział Naukowy i Dyrektor Tatrzańskiego Parku Narodowego. Powiadomienie zawierało informację, że w części strony „Dokumentacja” znajduje się szczegółowe wyjaśnienie, jak doszło do naruszeń praw autorskich po zmarłej Annie Antkiewicz. O udostępnieniu dokumentacji i naruszeniach była też indywidualnie informowana przewodnicząca KTJ PZA. Żadne z powiadomień nie spowodowało żadnych reakcji.

W dniu 18.07.2023 r. kontaktowała się ze mną Izabella Luty, osoba ze środowiska jaskiniowego, jednocześnie współpracująca z PTPNoZ przy tworzeniu Inwentarza Jaskiń Polski. Wtedy ostrzegła, że jak nie podpiszemy porozumienia, to są już osoby, które zrobią nowe dokumentacje jaskiń, a te śp. Anny Ankiewicz zostaną całkowicie pominięte w CBDG podsystemie Jaskinie Polski. Osoba ta przyznała się, że nie zna treści porozumienia i nie chciała powiedzieć, w czyim imieniu interweniuje.

Treść trójstronnego porozumienia, przekazanego przez PTPNoZ i Instytut, była nie do przyjęcia przez spadkobiercę a jego podpisanie byłoby m.in. poświadczeniem nieprawdy, a przede wszystkim nie dawało gwarancji na pełne przywrócenie autorstwa z powodu dalej forsowanej roli Marka Lorczyka jako współautora?!

W celu uniknięcia oskarżeń o złą wolę w dniu 20.10.2023 r. skierowałem (jako pełnomocnik) 7-stronicowe oficjalne pismo wyjaśniające w formie „Listu otwartego” przeznaczonego dla całego środowiska jaskiniowego. Pismo zostało przesłane do Zarządu Komisji Taternictwa Jaskiniowego PZA oraz do wiadomości Zarządu Polskiego Związku Alpinizmu i Sądu Koleżeńskiego PZA i zawierało:

• szczegółowy opis podjętych działań w celu przywrócenia autorstwa i ponownej publikacji dokumentacji na stronach CBDG podsystem Jaskinie Polski,
• informację o nieetycznym zachowaniu instruktora PZA Marka Lorczyka,
• prośbę o przekazanie Klubom informacji o obecnym miejscu publikacji dokumentacji jaskiniowych.

Z bezprawnie publikowanych dokumentacji na stronach CBDG podsystem Jaskinie Polski przez wiele lat korzystało całe środowisko jaskiniowe w tym również osoby znające pierwsze źródłowe wersje drukowane i ich zmarłego autora Annę Antkiewicz. Zastanawiające jest to, że nikt ze środowiska nawet jej zadeklarowani niby przyjaciele, a przede wszystkim z SKTJ Nowy Sącz nie stanęli w obronie swojej Prezesowej. Dlaczego w żaden sposób nie zareagowały władze KTJ na publikowane przez PIB-PIB dokumentacje jaskiniowe ze zmienionym autorstwem lub dodanym współautorstwem na Marka Lorczyka, od listopada 2007 będącego członkiem zarządu a wkrótce został przewodniczącym KTJ!? Dosłownie nikt nie stanął w obronie niezbywalnych praw zmarłego autora i przeciwko licznym naruszeniom dokonywanym przez Redaktora Inwentarza i Towarzystwo oraz Marka Lorczyka.

Nawet szczegółowo opisany problem naruszeń w „Liście otwartym” do środowiska i jego władz nie spowodował żadnych reakcji. Uprawniony jest też wniosek, że „List otwarty” został utajniony, bo był „niewygodny” i do dnia 17.05.2024 r. pomimo skierowanego do Zarządu PZA ponaglenia (11.12.2023 r.) z wezwaniem do przekazania informacji o podjętych działaniach, nawet nie otrzymałem informacji, że ktokolwiek z adresatów zapoznał się z treścią pisma. Dopiero po 5 miesiącach po moim dodatkowym bezpośrednim zawiadomieniu e-mail Sądu Koleżeńskiego PZA w dniu 14.03.2024 r. i dostarczeniu dodatkowych wyjaśnień oraz żądanego postanowienia o nabyciu spadku po Annie Antkiewicz i mojego pełnomocnictwa Sąd Koleżeński PZA powziął decyzję o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego z urzędu w sprawie zgłoszonego nieetycznego zachowania obwinianego.

W związku z dalszym brakiem odpowiedzi od Zarządu KTJ PZA i PZA zwróciłem się z prośbą do Walnego Zebrania Wyborczego KTJ PZA (odbywającego się w Chęcinach w dniu 26.10.2024 r.) o zapoznanie się przez delegatów z moją korespondencją, podjęcie odpowiednich decyzji oraz przesłanie pilnej odpowiedzi na piśmie. Dla pewności, że korespondencja skierowana za pośrednictwem poczty e-mail KTJ PZA trafiła do adresata, czyli Walnego Zebrania Wyborczego KTJ PZA w pierwszej kolejności prosiłem Przewodniczącego- (cą) WZW o przesłanie potwierdzenia otrzymania korespondencji e-mail wraz z załącznikami. Dodatkowo za pośrednictwem poczty e-mail prosiłem Przewodniczącą KTJ PZA o przekazanie mojej korespondencji wraz z załącznikami do WZW KTJ PZA. Do dnia 22.11.2024 r. nie otrzymałem potwierdzenia przekazania korespondencji przez Zarząd KTJ PZA do WZW ani żadnej innej.

W dniu 10.12.2024 r. Zarząd PZA na wniosek KTJ podjął Uchwałę nr 1 i powołał Marka Lorczyka na Starszego Instruktora Taternictwa Jaskiniowego, pomimo zgłoszonego względem niego nieetycznego zachowania, bez wyciągnięcia konsekwencji dyscyplinarnych, utajnionego przez władze związku. Przypomnę, wskazane działanie Marka Lorczyka polegało na przywłaszczeniu autorstwa wielu dokumentacji jaskiniowych w tym kartograficznych oraz bezprawnego pozyskania i wykorzystania niedokończonej dokumentacji jaskini Małej w Mułowej autorstwa Anny Antkiewicz osoby tragicznie zmarłej, szczególnie zasłużonej dla KTJ PZA. Wygląda na to, że w PZA już nawet nie ma miejsca na refleksję, względem naruszeń etyki i podstawowych zasad moralnych, nawet przez instruktorów.

Uważam, że środowisko jaskiniowe ma prawo do zapoznania się z prawdziwymi przyczynami obecnego braku tych dokumentacji na stronach CBDG Jaskinie Polski. Ktokolwiek będzie chciał zapoznać się ze szczegółami „Listu otwartego” winien złożyć w PZA wniosek o udostępnienie „Informacji publicznej”, bo taką było moje oficjalne pismo.

Po wyborach parlamentarnych jesienią w 2023 r. całe kierownictwo PIG-PIB zostało wymienione z początkiem 2024 r. Nowe kierownictwo PIG-PIB w pismach z 19.09.2024 r. oraz 21.02.2025 r. podjęło kolejną próbę nabycia licencji do publikacji dokumentacji autorstwa Anny Antkiewicz na stronach CBDG Jaskinie Polski bez spełnienia postawionych oczekiwań już w piśmie z dnia 23.07.2022 r.

W drugim piśmie, na które czekałem, prawie 5 miesięcy zaproponowano treść zafałszowanego przeproszenia tylko w imieniu PIG-PIB, z tłumaczeniem, że Instytut nie może wpływać i odpowiadać za swojego podwykonawcę PTPNoZ?! Zostałem też oskarżony o globalne torpedowanie działań Instytutu. Na odpowiedź na wcześniejsze moje pismo czekałem aż 14 miesięcy od dnia 10.07.2023 r. i odpowiedzi nie otrzymałemod od poprzedniego kierownictwa PIG-PIB.

W związku z dalszym usztywnionym stanowiskiem Instytutu w zakresie rozliczenia się z przeproszeniem wszystkich winnych naruszeń (PIG-PIB, PTPNoZ, Marka Lorczyka), co było jedynym warunkiem udzielenia licencji niewyłącznej (bez zbędnych porozumień) na publikację (zwielokrotnienie) autorskich dokumentacji jaskiniowych Anny Antkiewicz, nie mogło dojść do udzielenia „ww.” licencji. Sprawa maskowania naruszeń Prawa autorskiego i żądania usunięcia dokumentacji Jaskini Szkieletowej znajduje się w rozdziale: Szczegółowe opisy naruszeń praw autorskich.

Na podsumowanie należy zwrócić uwagę na fakt dalej wykazywanej niezmienionej literatury Anny Antkiewicz nieuwzględniającej żadnych wydanych drukiem dokumentacji wraz z kartografią w tomach Jaskinie Tatrzańskiego Parku Narodowego T 7 1999, Uzupełnienia T 11 2004. Według zapisów w CBDG tych publikacji nie było, to są te dobre chęci Instytutu i Towarzystwa, nawet tego nie potrafili poprawić!? Tu link do Literatury należy wyszukać…

Źródła – dostęp internetowy

• O projekcie – Jaskinie Polski [strona zlikwidowana]. Nowe informacje w temacie obecnie na nowej stronie – Podsystem CBDG Jaskinie…
• Jaskinie Polski – nowy internetowy serwis CBDG PIG-PIB: Pobierz PDF z BazTech | lub kopia PDF
• Korzystanie z serwisu [strona zlikwidowana]. Nowe informacje w temacie na nowej stronie i podstronach CBDG
• NFOŚiGW finansuje dokumentację polskich jaskiń [strona zlikwidowana]. Tu dostęp do ostatniej kopii archiwalnej z dnia 25 marca 2003 r. zapisana na stronie Web.archive.org
• Finansowanie przez Instytut dokumentacji jaskiniowych w tym dotacje dla PTPNoZ – Dostępne wyniki przetargów: 2018 PTPNoZ… 2019 PTPNoZ… 2020 Dol. Prądnika OPN… 2022 Druk 5 tomów…

Nota informacyjna do nowych zasad dostępu i wykorzystania dokumentacji jaskiniowych

Od sierpnia 2023 dokumentacje jaskiniowe są publikowane na stronach CBDG podsystem Jaskinie Polski jako „Informacje publiczne” (wcześniej były to utwory), to wynika z treści nowych zasad dostępu do danych oraz powołania się Instytutu na nową ustawę z dnia 11 sierpnia 2021 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystaniu informacji sektora publicznego.

Podstawą wykorzystania tego rozwiązania stała się publikacja linków do stron CBDG podsystem Jaskinie Polski w portalu „Otwartych Danych Sektora Publicznego”. Wydaje się jednak, że Instytut pominął potrzebę uzyskania odpowiednich zgód autorów dokumentacji jaskiń na przekształcenie i publikowanie ich (zwielokrotnienie) jako „Informacji publicznych”.
Tu link do portalu otwartych danych ze zbiorem CBDG – podsystem Jaskinie Polski… oraz link kierujący do aplikacji internetowej z udostępnionymi dokumentacjami jaskiń z opisem i warunkami wykorzystania. Więcej Jaskinie Polski…

Prawo autorskie a dostęp do informacji publicznej

Ze względu na konflikt podmiotowy między prawem do informacji publicznej a prawem autorskim oraz brakiem odpowiednich uregulowań ustawodawcy, wtórne opublikowanie w internecie dzieła-utworu (w rozumieniu przepisów o prawach autorskich) jako informacji publicznej, powoduje utratę jego ochrony prawnoautorskiej. To też znaczy, że przekształcony utwór w ogólnie dostępną informację publiczną przestaje być utworem. Wynika to z tego, że dokumenty urzędowe nie są przedmiotem prawa autorskiego, a więc nie ma w nich autorskich praw nawet osobistych. Do wykorzystania utworu należącego do innego podmiotu (np. osoby fizycznej), choć mogącemu służyć realizacji zadań publicznych przez np. Instytut(niewytworzonegona jego zlecenie) i przekształcenia go w informację publiczną wymagana jest bezpośrednia zgoda autora lub jego uprawnionego spadkobiercy.

Jeśli instytucja taka jak Państwowy Instytut Geologiczny–Państwowy Instytut Badawczy wykorzystuje chroniony prawem autorskim utwór, tworzy materiał urzędowy, nie mając do tego prawa, to oznacza, że w ten sposób wyrządza szkodę autorowi lub uprawnionemu. W takim przypadku Skarb Państwa winien ponieść odpowiedzialność w formie odszkodowania.

Tu cytat z obszernego opracowania Pana Tomasza Koellnera, „Prawo autorskie a dostęp do informacji publicznej”, opublikowanego w Kwartalniku Prawa Prywatnego (2012 z. 3, str. 773) oraz dzięki uprzejmości autora też na stronie http://prawo.vagla.pl/node/9905. Bezpośredni dostęp do opracowania znajduje się pod adresem: http://prawo.vagla.pl/files/KPP_3_2012_Koellner.pdf.

nabywanie licencji pozwalającej na rozpowszechnianie informacji publicznej objętej ochroną prawa autorskiego stanowi prawny obowiązek organów administracji publicznej. Obowiązek ten wywodzić należy z zasady legalizmu. Skoro bowiem organy władzy publicznej zobowiązane są działać zgodnie z obowiązującym prawem (co obejmuje również obowiązek poszanowania wszelkich prywatnych oraz publicznych praw podmiotowych), to należy konsekwentnie argumentować, że powinny one podejmować wszelkie działania, które pozwolą na uniknięcie sytuacji wyboru między naruszeniem jednego lub drugiego z pozostających w konflikcie praw podmiotowych. Gdy zatem organ ma możliwość uniknięcia sytuacji, w której jakiekolwiek działanie nosiłoby znamiona bezprawności, jego obowiązkiem jest z możliwości tej skorzystać. Zaproponować można w tym miejscu następujący sposób ujęcia klauzuli licencyjnej: „Wykonawca udziela zamawiającemu niewyłącznej licencji na zwielokrotnianie oraz rozpowszechnianie utworu będącego przedmiotem niniejszej umowy, w formie analogowej oraz cyfrowej, w zakresie koniecznym dla realizacji przez zamawiającego obowiązku udostępnienia informacji publicznej wynikającego z ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 r. (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zmianami). Niniejsza licencja udzielona zostaje na okres 25 lat.

Tu należy przytoczyć i wskazać fakty, że PIG-PIB nabył od MKiŚ licencję na korzystanie z utworów (dokumentacji jaskiniowych) w wyniku nabytych przez Ministra Środowiska pozornie pełnych autorskich praw majątkowych przekazanych przez PTPNoZ. Odbyło to się na podstawie bezprawnie zawartej umowy (bez skutków prawnych), spowodowanych brakiem zdolności prawnych i nieposiadaniem przez PTPNoZ pełnych praw autorskich. PTPNoZ podpisywał prawnie wadliwe umowy z autorami, którzy przekazali tylko prawo do pierwszego wydania drukiem. Dotyczy to w szczególności umów z autorami zawartymi pomiędzy 1994 a 2008 rokiem. Umowy te nie posiadały zapisów o polach eksploatacji, prawach zależnych i nie była wydzielona zapłata za przekazanie praw autorskich, albo nie posiadały zapisu o bezpłatnym przekazaniu pełni praw autorskich.

Szczegółowe opisy naruszeń praw autorskich

System – Ptasia Studnia

Antkiewicz Anna. Ptasia Studnia – Jaskinia Lodowa Litworowa – Jaskinia nad Dachem. W: Jaskinie wschodniego zbocza Doliny Miętusiej. Red. Grodzicki Jerzy. Seria „Jaskinie Tatrzańskiego Parku Narodowego”. T VII. Warszawa: PTPNoZ. 1999. s. 46-88, wkładka tamże kartografia 1997.

Antkiewicz Anna. Ptasia Studnia. W: Uzupełnienia. Red. Grodzicki Jerzy. Seria „Jaskinie Tatrzańskiego Parku Narodowego”. T XI. Warszawa: PTPNoZ. 2004. s. 160-163, wkładka tamże kartografia 2003.

Powyższe opracowania dokumentacyjne zostały powtórnie opublikowane z naruszeniem prawa autorskiego po zmarłej Anny Antkiewicz i spadkobiercy na stronach internetowych PIG-PIB, CBDG podsystem Jaskinie Polski. Nie podpisano umowy ze spadkobiercą autora o nowe pola eksploatacji jak internet i prawa zależne. W wersji internetowej nie zachowano integralności z wersją drukowaną. Marek Lorczyk podpisał się, jako autor całego opracowania przywłaszczając sobie autorstwo po Annie Antkiewicz, opracowań z Jaskinie TPN T VII 1999 i dołączonego uzupełnienia z Jaskinie TPN T XI Uzupełnienia 2004. W historii dokumentacji usunięto informację o autorze kartografii Annie Antkiewicz i dodano, że plan w grafice wektorowej zestawił Marek Lorczyk. Oryginalna kartografia Anny Antkiewicz została przetworzona w dzieło niby zależne z jednoczesną zmianą autora na „Opracował: Lorczyk 2009” z opisem na podstawie Antkiewicz Anna 1997 oraz Antkiewicz Anna 2003. W literaturze nie podano źródeł drukowanych: podstawowego, czyli opracowania Anny Antkiewicz opublikowanego w Jaskinie TPN T VII 1999 oraz z Jaskinie TPN T XI Uzupełnienia 2004 tylko dodano odniesienie do T VII i T XI.

Przeprowadzona analiza ujawniła 95% zgodności tekstów z oryginalnymi Anny Antkiewicz. Znalezione różnice to błędy powstałe podczas wprowadzania tekstów, przesunięcia składniowe, sztuczne dodane pojedyncze słowa nie zmieniają zawartości merytorycznej. Grafika wektorowa dla planu i przekroju powstała poprzez skopiowanie i przeniesienie 3 grafik (z czego 2 dla planu i przekroju były już wektoryzowane), na jeden arkusz z innym rozmieszczeniem odsuniętych nakładających się ciągów. Ujawnione drobne różnice w szczegółach są wynikiem mało dokładnego odwzorowania szaty za pomocą znaków umownych i użytych fontów komputerowych. W ten sposób przetworzona grafika (przez kopiowanie) nieposiadająca indywidualnego twórczego charakteru i bez podania źródła, nie może być uznana za utwór zależny tylko plagiat. Dodatkowo oryginalny plan i przekrój Marek Lorczyk poważnie uszkodził, pozbawiając wielu elementów identyfikujących punkty przypasowania odsuniętych ciągów.

Dowody

Zrzuty ekranu (PrintScreen) kopii strony należącej do PIG-PIB (http://jaskiniepolski.pgi.gov.pl/Details/Information/1473) wykonanej dn. 22.03.2021 r. (dostęp do dnia 29.07.2021 r.).

Zrzuty ekranu zostały zamieszczone uzasadnionymi celami cytatu, takimi jak wyjaśnianie i analiza krytyczna do zmiany autorstwa zdigitalizowanej drukowanej dokumentacji opisowej i kartografii.

Dostępna jest ostatnia kopia archiwalna z dnia 22.09.2020 r. na stronie Web.archive.org.

Jaskinia Nad Lodową Litworową

Antkiewicz Anna. Jaskinia Nad Lodową Litworową. W: Jaskinie wschodniego zbocza Doliny Miętusiej. Red. Grodzicki Jerzy. Seria „Jaskinie Tatrzańskiego Parku Narodowego”. T VII. Warszawa: PTPNoZ. 1999. s. 88-89, tamże kartografia Izabela Luty 1998 r.

Powyższe opracowanie dokumentacyjne zostało powtórnie opublikowane z naruszeniem prawa autorskiego po zmarłej Annie Antkiewicz i spadkobiercy na stronach internetowych PIG-PIB, CBDG podsystem Jaskinie Polski. Marek Lorczyk podpisał się jako główny autor na pierwszym miejscu, choć w wersji drukowanej nie był współautorem. W historii dokumentacji i literaturze nie podano źródła podstawowego, czyli opracowania Anny Antkiewicz z uzupełnieniami I. Luty (plan) opublikowanego w Jaskinie TPN T VII 1999.

Część tekstowa na stronie to prawie 100% kopii oryginalnego opracowania A. Antkiewicz.

Dowody

Zrzuty ekranu (PrintScreen) kopii strony należącej do PIG-PIB (http://jaskiniepolski.pgi.gov.pl/Details/Information/1539) wykonanej dnia 22.03.2021 r. (dostęp do dnia 29.07.2021 r.).

Zrzuty ekranu zostały zamieszczone uzasadnionymi celami cytatu, takimi jak wyjaśnianie i analiza krytyczna do zmiany autorstwa zdigitalizowanej drukowanej dokumentacji opisowej i kartografii.

Dostępna jest ostatnia kopia archiwalna z dnia 31.08.2017 r. na stronie Web.archive.org.

Jaskinia Mała w Mułowej

Antkiewicz Anna. Jaskinia Mała w Mułowej. W: Uzupełnienia. Red. Grodzicki Jerzy. Seria „Jaskinie Tatrzańskiego Parku Narodowego”. T XI. Warszawa: PTPNoZ, 2004. s. 142-159, wkładka tamże kartografia A. Antkiewicz 2003-4. [ciągów do Syfonu Krasnala -372 m i Sali 481]

Autorskie opracowanie dokumentacyjne wraz z kartografią zostało bezprawnie pośmiertnie opublikowane przez Polskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk o Ziemi z naruszeniem praw autorskich po zmarłej Annie Antkiewicz i spadkobiercy, z którym z nie podpisano żadnej umowy. Jeżeli nawet taka była podpisana z Anną Antkiewicz przed jej śmiercią (na co brak dowodów), wymagalne było podpisanie nowej ze spadkobiercą. Do publikacji drukiem Marek Lorczyk wykorzystał bezprawnie pozyskane z prywatnego komputera autorki pliki tekstowe i graficzne kartografii. Ponadto przy publikacji nie zachowano integralności treści z oryginalnymi materiałami i bez zgody spadkobiercy rozszerzono autorstwo o autora mniejszościowych uzupełnień tekstowych i kartografii Marka Lorczyka, bez jasnego określenia zakresu.

Opracowanie zostało powtórnie opublikowane z kolejnymi naruszeniami prawa autorskiego na stronach internetowych PIG-PIB, CBDG podsystem Jaskinie Polski. W wersji internetowej nie zachowano integralności z wersją drukowaną. Pod opracowaniem Anny Antkiewicz podpisał się Marek Lorczyk jako główny autor – na pierwszym miejscu, choć w wersji drukowanej był podpisany tylko jako autor uzupełnień. W historii dokumentacji i literaturze nie podano źródła podstawowego, czyli opracowania Anny Antkiewicz opublikowanego w Jaskinie TPN T XI Uzupełnienia 2004, nawet nie dodano odniesieni do T XI Uzupełnień.

W zachowanych oryginalnych plikach tekstowych dokumentacji Jaskini Małej w Mułowej są wyraźne zapisy: „Opracowała: Anna Antkiewicz” oraz „Plan opracowała: Anna Antkiewicz” i to jest podstawą do określenia rzeczywistego autorstwa części opisowej i kartografii oraz właściwego jej oznaczenia w części, którą bezsprzecznie samodzielnie stworzyła. Anna Antkiewicz podczas ostatniego biwaku pomiarowo-eksploracyjnego w okresie 02-05.01.2004. Dokonała pomiarów z notatkami topograficznymi, po czym zaraz stworzyła dokumentację kartograficzną całego obejścia Syfonu Sądeczoków do Sali 481. Na podstawie przekroju już w dniu 07.01.2004 r. (data ostatniej modyfikacji oryg. Pliku CDR), został uzupełniony do Sali 481 (już wcześniej stworzony do Syfonu Krasnala – 372 m) pokolorowany poglądowy szkic przekroju jaskini. Ten poglądowy szkic został opublikowany przez Annę Antkiewicz w kwartalniku Tatry 2004, 1(7), s. 61. Bezsprzeczne jest to, że przekrój obejścia Syfonu Sądeczoków do Sali 481 stworzyła Anna Antkiewicz, bo Marek Lorczyk nie miał wiedzy na ten temat, nie uczestniczył w eksploracji i pracach pomiarach w okresie 26.09.2003 – 3-5.09.2004. Jeżeli nawet Anna Antkiewicz nie zakończyła prac nad ostatecznym opracowaniem planu tej części to wobec faktu jej śmierci i nie możliwości jej dokończenia autorstwo jej się należało. Jednak Marek Lorczyk wykorzystał okazję i podpisał się jako autor nawet pod przekrojem opublikowanym (po raz pierwszy) w kwartalniku Jaskinie 2004, 2(35), s. 22.

Dowody

Zrzuty ekranu (PrintScreen) kopii strony należącej do PIG-PIB (http://jaskiniepolski.pgi.gov.pl/Details/Information/1495) wykonanej dnia 22.03.2021 r. (dostęp do dnia 29.07.2021 r.).

Zrzuty ekranu zostały zamieszczone uzasadnionymi celami cytatu, takimi jak wyjaśnianie i analiza krytyczna do zmiany autorstwa zdigitalizowanej drukowanej dokumentacji opisowej i kartografii.

Dostępna jest ostatnia kopia archiwalna z dnia 01.11.2020 r. na stronie Web.archive.org.

Inne publikacje dotyczące Jaskini Małej w Mułowej

Antkiewicz Anna. Małej ciąg dalszy. Jaskinie 2003, 4(33), s. 19-22, tamże foto. kartografia A. Antkiewicz 2003. [JP: 2003e]

Załączona kartografia, przekrój ciągów do Syfonu Krasnala i Sądeczoków został błędnie opisany „Opracowanie: A. Antkiewicz, M. Lorczyk, grudzień 2003 r.”, powinno być „Opracowanie: A. Antkiewicz, grudzień 2003 r.”. Autorstwo kartografii Anny Antkiewicz jest wyraźnie określone w zapisach w jej oryginalnej dokumentacji. Ponadto Anna Antkiewicz w swoich opracowaniach dokumentacyjnych, kartografii i artykułach nie dzieliła się autorstwem z innymi osobami.

Dowody

Błędny opis kartografii i zdjęć można zweryfikować w kwartalniku Jaskinie 2003, 4(33), s. 19-22. Albo w internetowej wersji (http://jaskinie.org.pl/files/Jaskinie__33_2003.pdf).

Antkiewicz Anna. Mała wielka dziura. Tatry 2004, 1(7), s. 52-61, tamże foto. szkic poglądowy. [JP: 2004]

Szkic został błędnie opisany: nie podano autora źródła, przekroju bazowego Anny Antkiewicz z 7 stycznia 2004 r. Autor szkicu Marek Lorczyk nie miał wiedzy, aby go samodzielnie stworzyć, bo nie uczestniczył w eksploracji i pracach pomiarach w okresie 26.09.2003 – 3-5.09.2004.

Dowody

1. Skan z artykułu A. Antkiewicz zamieszczonego w kwartalniku Tatrzańskiego Parku Narodowego Tatry 1(7) 2004,
2. Wyeksportowany plik JPG (szkicu Małej w Mułowej) z pliku CDR, pochodzącego z osobistego komputera A. Antkiewicz.

Grafiki zostały zamieszczone uzasadnionymi celami cytatu, takimi jak wyjaśnianie i analiza krytyczna oraz określenia autorstwa dokumentacji kartograficznej Anny Antkiewicz, dotyczącej ciągu obejścia Syfonu Sądeczoków do Sali -481.

Skoczeń Wojciech, Czesław Zabrzeński. Mała i co dalej… Jaskinie 2004, 2(35), s. 22-23, tamże fot i kartografia styczeń 2004 r., Anny Antkiewicz. [JP: 2004]

Marek Lorczyk przypisał sobie autorstwo opracowania kartografii, przekroju „Obejścia Syfonu Sądeczaków po Salę 481”, choć nie miał wiedzy na ten temat, bo nie uczestniczył w eksploracji i pracach pomiarach w okresie 26.09.2003 – 3-5.09.2004. Pomimo to w w/w. artykule „Mała i co dalej…” M. Lorczyk został dopisany do składu osób eksplorujących w ostatnim okresie od dnia 29.11.2003 r. W artykule zamieszczono 2 fotografie i podpisano je „Archiwum SKTJ” w rzeczywistości są to zdjęcia autorstwa Anny Antkiewicz, które wykonała podczas biwaku jaskiniowego w dniach 02-05.01.2004 r. Zdjęcia te zostały powielone z negatywu wyjętego z jej prywatnego aparatu zaraz po jej śmierci przez Marka Lorczyka. Autorstwo zdjęć zostało częściowo sprostowane w Jaskiniach 2004, 3(36), s. 8. Redakcja odmówiła publikacji całej treści sprostowania, bagatelizując sprawę naruszenia praw autorskich kartografii Anny Antkiewicz i wzięła na siebie winę za niby pomyłkę tylko w opisie autora zdjęć. Sądecki Klub Taternictwa Jaskiniowego nie zwrócił spadkobiercy negatywu (36 klatek) ani nie udostępnił zdjęć autorstwa Anny Antkiewicz.

Dowody

Zrzut ekranu (PrintScreen) wykonany z internetowej wersji kwartalnika KTJ PZA Jaskinie 2004, 2(35), s.22. Strona (http://jaskinie.org.pl/files/Jaskinie__35_2004.pdf), dostęp aktualny.

Zrzut ekranu został zamieszczony uzasadnionymi celami cytatu, takimi jak wyjaśnianie i analiza krytyczna do zmiany autorstwa publikowanej dokumentacji kartograficznej Anny Antkiewicz.

Jaskinia Lejbusiowa

Antkiewicz Anna. Jaskinia Lejbusiowa. W: Uzupełnienia. Red. Grodzicki Jerzy. Seria „Jaskinie Tatrzańskiego Parku Narodowego”. T XI. Warszawa: PTPNoZ, 2004. s. 140-142, wkładka tamże kartografia 2003.

Opracowanie dokumentacyjne zostało powtórnie opublikowane z naruszeniem prawa autorskiego po zmarłej Anie Antkiewicz i spadkobiercy na stronach internetowych PIG-PIB, CBDG podsystem Jaskinie Polski. W części tekstowej Marek Lorczyk podpisał się jako autor, przywłaszczając sobie autorstwo po Annie Antkiewicz. W historii dokumentacji i literaturze nie podano autora źródła podstawowego, czyli opracowania Anny Antkiewicz opublikowanego w Jaskinie TPN T XI Uzupełnienia 2004, tylko dodano odniesienie do T XI oraz usunięto informację o autorze kartografii Anny Antkiewicz. Oryginalna kartografia Anny Antkiewicz została przetworzona w niby dzieło zależne przez zmianę autora na „Opracował: Lorczyk M. 2009” z opisem na podstawie Antkiewicz Anna 2003. W metryczkach kartografii Lorczyk Marek został uwidoczniony jako współautor, choć w wersji źródłowej drukowanej nie był współautorem. Jest to ten sam skopiowany plan i przekrój. Przetworzone grafiki nie posiadają indywidualnego twórczego charakteru, nie podano ich źródła, wobec czego nie można ich uznać za utwory zależne tylko plagiat.

Przeprowadzona analiza ujawniła 95% zgodności tekstów z oryginalnymi A. Antkiewicz. Znalezione różnice to błędy powstałe podczas wprowadzania tekstów, przesunięcia składniowe, sztuczne dodane pojedyncze słowa nie zmieniają zawartości merytorycznej. Oryginalny plan i przekrój już był stworzony w grafice wektorowej. Ujawnione drobne różnice w szczegółach są wynikiem mało dokładnego odwzorowania szaty za pomocą znaków umownych. Jest to ten sam skopiowany plan i przekrój. Przetworzona grafika nie posiada indywidualnego twórczego charakteru, nie podano jej źródła, wobec czego nie można jej uznać za utwór zależny. Ujawnione drobne różnice w szczegółach są wynikiem mało dokładnego odwzorowania szaty za pomocą znaków umownych.

Dowody

Zrzuty ekranu (PrintScreen) kopii strony należącej do PIG-PIB (http://jaskiniepolski.pgi.gov.pl/Details/Information/1511) wykonanej dnia 22.03.2021 r. (dostęp do dnia 29.07.2021 r.).

Zrzuty ekranu zostały zamieszczone uzasadnionymi celami cytatu, takimi jak wyjaśnianie i analiza krytyczna do zmiany autorstwa zdigitalizowanej drukowanej dokumentacji opisowej i kartografii.

Dostępna jest ostatnia kopia archiwalna z dnia 01.11.2020 r. na stronie Web.archive.org.

Jaskinia Turoniowa

Antkiewicz Anna. Jaskinia Turoniowa. W: Jaskinie wschodniego zbocza Doliny Miętusiej. Red. Grodzicki Jerzy. Seria „Jaskinie Tatrzańskiego Parku Narodowego”. T VII. Warszawa: PTPNoZ. 1999. s. 92-93, tamże kartografia 1998.

Opracowanie dokumentacyjne zostało powtórnie opublikowane z naruszeniem prawa autorskiego po zmarłej Annie Antkiewicz i spadkobiercy na stronach internetowych PIG-PIB, CBDG podsystem Jaskinie Polski. Marek Lorczyk dopisał się jako współautor, choć w wersji drukowanej nie był współautorem. W literaturze nie podano źródła podstawowego, czyli opracowania Anny Antkiewicz opublikowanego w Jaskinie TPN T VII 1999 tylko dodano odniesienie do T VII. Oryginalna kartografia Anny Antkiewicz została przetworzona w dzieło niby zależne przez zmianę autora na „Opracował: Lorczyk M. 2009” z opisem na podstawie Antkiewicz Anna 1998. Jest to ten sam skopiowany plan z przekrojem. Przetworzona grafika nie posiada indywidualnego twórczego charakteru, nie podano jej źródła, wobec czego nie można jej uznać za utwór zależny tylko plagiat.

Część tekstowa i kartografia na stronie to prawie 100% kopii oryginalnego opracowania z kartografią Anny Antkiewicz.

Dowody

Zrzuty ekranu (PrintScreen) kopii strony należącej do PIG-PIB (http://jaskiniepolski.pgi.gov.pl/Details/Information/1522) wykonanej dnia 22.03.2021 r. (dostęp do dnia 29.07.2021 r.).

Zrzuty ekranu zostały zamieszczone uzasadnionymi celami cytatu, takimi jak wyjaśnianie i analiza krytyczna do zmiany autorstwa zdigitalizowanej drukowanej dokumentacji opisowej i kartografii.

Dostępna jest ostatnia kopia archiwalna z dnia 20.01.2020 r. na stronie Web.archive.org.

Jaskinia Szkieletowa

Antkiewicz-Hancbach Anna. Nowa jaskinia w Karpatach Fliszowych. Meander 1987, 12, s. 71-75, tamże kartografia. | PDF KKS dokumentacji z Meandra nr 12…

Antkiewicz-Hancbach Anna. Jaskinia Szkieletowa (kartografia – plan z przekrojem). W: Jaskinie Beskidu Sądeckiego, Pogórza Rożnowskiego, […]. Red. Pulina Marian. Seria „Jaskinie Polskich Karpat Fliszowych”. T 2. Warszawa: PTPNoZ. 1997, wkładka tamże kartografia Anny Antkiewicz-Hancbach 1987.

Mleczek Tomasz. Jaskinia Szkieletowa. W: Jaskinie Beskidu Sądeckiego, Pogórza Rożnowskiego, […]. Red. Pulina Marian. Seria „Jaskinie Polskich Karpat Fliszowych”. T 2. Warszawa: PTPNoZ. 1997. [Plagiat dokumentacji Anny Antkiewicz-Hancbach, Nowa jaskinia w Karpatach Fliszowych. Meander 1987, 12, s. 71-75]

Do opracowania opisowego Jaskini Szkieletowej w Jaskinie Polskich Karpat Fliszowych. T 2, 1997, autor Tomasz Mleczek wykorzystał pełne opracowanie dokumentacyjne z kartografią autorstwa Anny Antkiewicz-Hancbach, nie podając źródła – biuletynu KKS, Meander 1987, 12, s. 71-75. W tym opracowaniu Tomasz Mleczek wykorzystał całe bardzo znaczące ciągi tekstu Anny Antkiewicz-Hancbach, trochę je poprzestawiał, zmodyfikował i podpisał się, że je opracował. W wersji internetowej, na stronach PIG-PIB, CBDG podsystem Jaskinie Polski, autor usunął kluczową informację „Na podstawie materiałów Anny Antkiewicz-Hancbach opracował Tomasz Mleczek”. W literaturze podał błędną informację: Antkiewicz-Hancbach A. 1987 (informacja o odkryciu). W historii dokumentacji i w kartografii dodał „uzupełnił T. Mleczek”. Zamieszczona kartografia jednak nie zawierała uzupełnień T. Mleczka, była to wierna kopia pierwotnej kartografii Anny Antkiewicz-Hancbach. Już wersja drukowana opracowania dokumentacyjnego Jaskini Szkieletowej Tomasza Mleczka była zwykłym plagiatem opracowania Anny Antkiewicz-Hancbach, tym bardziej internetowa.

Do porównania oryginalna dokumentacja Anny Antkiewicz-Hancbach Tutaj… | PDF KKS dokumentacji z Meandra nr 12…

Dowody

Zrzuty ekranu (PrintScreen) wykonane ze strony należącej do PIG-PIB (dostęp do października 2023).

Dostępna jest ostatnia kopia archiwalna z dnia 10.07.2023 r. na stronie Web.archive.org.

Zrzuty ekranu zostały zamieszczone uzasadnionymi celami cytatu, takimi jak wyjaśnianie i analiza krytyczna do zmiany autorstwa zdigitalizowanej drukowanej dokumentacji opisowej i kartografii.

Bezprawnie publikowana obecna wersja dokumentacji z poprawionym niby autorstwem na Anny Antkiewicz-Hancbach jest nieudolnym maskowaniem naruszeń przez Państwowy Instytut Geologiczny–Państwowy Instytut Badawczy i jego podwykonawcę Polskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk o Ziemi. Dokumentacja jest nadal dostępna pod adresem http://jaskiniepolski.pgi.gov.pl/Details/Information/3048.

Pomimo skierowanego do PIG-PIB wezwania o usunięcie dokumentacji Jaskini Szkieletowej z powodu nieuregulowanych praw autorskich ze spadkobiercą autorki dokumentacja jest dalej dostępna. W dokumentacji nie przywrócono oryginalnych tekstów, nie dodano adnotacji w dziale „Historia dokumentacji” o przywróceniu autorstwa, nie podano daty (czynności) oraz nie zmieniono daty „Stan na rok”, pozostał 2011 r., powinien być 2023 r., brak też informacji kto dokonał aktualizacji. W kartografii Tomasz Mleczek dokonał uzupełnienia (za bezpodstawnym przyzwoleniem PIG-PIB) o niewielkie swoje „odkrycia” (albo tylko domierzenie 2 m szczeliny w najwyższy punkcie jaskini), nastąpiło to bez uzyskania praw autorskich w tym do tworzenia utworów zależnych.

Opracował Krzysztof Hancbach – pełnomocnik spadkobiercy Anny Hancbach